در مسیر توسعه اقتصاد دانشبنیان و تقویت تجاریسازی فناوری؛
روایتی از مسیر تجاریسازی یک فناوری بومی در زیستبوم دانشبنیان کشور
به گزارش روابط عمومی سازمان تجاریسازی فناوری و اشتغال دانشبنیان جهاددانشگاهی، شرکتهای دانشبنیان با اتکا به سرمایه انسانی متخصص، دانش فنی و ظرفیتهای تحقیق و توسعه تلاش میکنند فاصله میان ایده و بازار را کاهش داده و فناوریهای بومی را به محصولات صنعتی قابل رقابت تبدیل کنند. از این منظر، فرآیند تجاریسازی فناوری به یکی از مهمترین حلقههای زنجیره نوآوری تبدیلشده است؛ حلقهای که میتواند دانش تولیدشده در دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی را به تولید، اشتغال و ارزش اقتصادی تبدیل کند.
در همین راستا، شرکت «سبز شیمی کیمیاگران زند» به مدیریت امین زند وکیلی، یکی از نمونههای قابلتوجه در میان شرکتهای نوپای فعال در حوزه مواد شیمیایی صنعتی به شمار میرود؛ شرکتی که با سرمایه اولیه محدود شکل گرفت اما توانست در مدتزمان نسبتاً کوتاهی مسیر توسعه فناوری، ورود به بازار صنعتی و کسب اعتبار بینالمللی را طی کند.
آغاز فعالیت با سرمایه محدود و تمرکز بر توسعه فناوری
امین زند وکیلی، بنیانگذار شرکت سبز شیمی کیمیاگران زند، با اشاره به شکلگیری هسته اولیه این مجموعه اظهار کرد: فعالیت شرکت در بهمنماه سال ۱۴۰۲ و در شرایطی آغاز شد که ورود به حوزه تولید مواد شیمیایی صنعتی برای بسیاری از فعالان اقتصادی بدون برخورداری از سرمایه قابلتوجه و زیرساخت صنعتی، غیرممکن به نظر میرسید.
وی افزود: هسته اولیه این شرکت با سرمایهای کمتر از ۲۰ میلیون تومان شکل گرفت و در ابتدای مسیر نه فضای تولیدی استاندارد، نه تجهیزات صنعتی کامل و نه زیرساخت کارخانهای در اختیار داشتیم. درواقع بخش قابلتوجهی از فعالیتهای اولیه در فضاهای محدود و آزمایشگاهی انجام میشد.
به گفته وی، آنچه امکان ادامه مسیر را فراهم کرد، تکیهبر دانش فنی، انگیزه نیروی انسانی جوان و تمرکز بر توسعه محصولات باارزش افزوده بالابود.
زند وکیلی ادامه داد: از همان ابتدا تلاش کردیم بهجای ورود به فعالیتهایی مانند واردات، واسطهگری یا مونتاژ، به سمت سنتز مواد شیمیایی و توسعه محصولات صنعتی مبتنی بر دانش فنی داخلی حرکت کنیم.
توسعه محصول تخصصی در حوزه مواد شیمیایی صنعتی
وی در ادامه با اشاره به محصول اصلی شرکت اظهار کرد: تمرکز تحقیق و توسعه مجموعه بر تولید ضدکفهای کامپاند صنعتی بوده است. این مواد در بسیاری از صنایع فرآیندی ازجمله صنایع غذایی، صنایع کاغذسازی، صنایع نساجی و برخی صنایع شیمیایی کاربرد دارند.
او توضیح داد: در بسیاری از فرآیندهای صنعتی، تشکیل کف میتواند باعث کاهش راندمان خطوط تولید، ایجاد اختلال در فرآیندهای شیمیایی و حتی افزایش مصرف انرژی شود. به همین دلیل استفاده از مواد ضدکف باکیفیت و پایدار از اهمیت بالایی برخوردار است.
وی افزود: هدف ما طراحی و تولید فرمولاسیونهایی بود که بتوانند ضمن حفظ پایداری شیمیایی، در شرایط صنعتی مختلف عملکرد مناسبی داشته باشند و درعینحال ازنظر اقتصادی نیز برای صنایع داخلی مقرونبهصرفه باشند.
به گفته وی، توسعه این محصول نتیجه فعالیتهای تحقیقاتی مستمر و آزمایشهای متعدد در حوزه فرمولاسیون و مهندسی فرآیند بوده است.
کسب موفقیت در رقابتهای بینالمللی نوآوری
بنیانگذار این شرکت دانش بنیان با اشاره به حضور این محصول در رقابتهای بینالمللی نوآوری گفت: محصول توسعهیافته توسط این شرکت در پنجمین دوره مسابقات مخترعین اعضای فدراسیون جهانی در کشور سوئیس ارائه شد.
وی افزود: این محصول توانست مدال طلای این رقابتها را کسب کند که ازنظر تیم ما تنها یک دستاورد نمادین نبود، بلکه نشاندهنده قابلیت رقابت علمی و فناوری محصولات توسعهیافته توسط جوانان ایرانی در سطح بینالمللی بود.
او تصریح کرد: این موفقیت نقش مهمی در افزایش اعتمادبهنفس تیم تحقیق و توسعه و همچنین جدیتر شدن برنامههای توسعهای شرکت داشت.
ورود به بازار صنعتی و شکلگیری ساختار سازمانی
زند وکیلی بابیان اینکه فعالیت رسمی شرکت در سال ۱۴۰۳ آغازشده است، گفت: در این سال تلاش کردیم ساختار سازمانی مجموعه را شکل دهیم، تیم تخصصی خود را گسترش دهیم و بهطورجدی وارد بازار صنعتی کشور شویم.
وی ادامه داد: در حال حاضر این شرکت دارای ۹ نیروی متخصص است و میانگین سنی اعضای تیم کمتر از ۲۷ سال است که نشاندهنده حضور گسترده نیروی انسانی جوان در این مجموعه است.
به گفته وی، بسیاری از نیروهای فعلی شرکت ابتدا بهعنوان کارآموز وارد مجموعه شدهاند و سپس در قالب فعالیتهای تحقیقاتی و صنعتی به اعضای ثابت تیم تبدیل شدهاند.
او افزود: در حال حاضر شرکت توانسته است با چندین صنعت مهم کشور ازجمله صنایع غذایی، صنایع کاغذ و صنایع نساجی همکاری داشته باشد و محصولات خود را در زنجیره تأمین این صنایع عرضه کند.
دریافت عنوان دانشبنیان و بهرهمندی از حمایتهای زیستبوم فناوری
مدیرعامل این شرکت با اشاره به روند ارزیابی شرکتهای فناور اظهار کرد: در سال ۱۴۰۴ شرکت ما موفق شد عنوان دانشبنیان را دریافت کند.
وی افزود: این اتفاق امکان بهرهمندی از برخی ظرفیتهای حمایتی زیستبوم نوآوری کشور را فراهم کرد.
او ادامه داد: برای توسعه خطوط تولید و حرکت به سمت اتوماسیون صنعتی از تسهیلات صندوق نوآوری و شکوفایی استفاده کردیم. همچنین خدمات ارائهشده توسط صندوق پژوهش و فناوری البرز در تأمین بخشی از منابع مالی و توسعه فعالیتهای شرکت نقش مؤثری داشت.
حرکت به سمت تولید هوشمند و اتوماسیون صنعتی
زند وکیلی در ادامه به یکی از پروژههای توسعهای شرکت اشاره کرد و گفت: یکی از برنامههای مهم ما حرکت به سمت دیجیتالسازی فرآیند تولید بوده است.
وی توضیح داد: در این چارچوب سیستمی طراحیشده است که بخش قابلتوجهی از فرآیندهای تولید از طریق سامانههای کنترل هوشمند مدیریت میشود.
او افزود: در این سیستم مراحل مختلف تولید ازجمله کنترل دما، فشار، تزریق مواد اولیه و پایش کیفیت محصول از طریق سامانههای اتوماسیون صنعتی انجام میشود و امکان نظارت بر این فرآیندها از طریق تلفن همراه نیز فراهمشده است.
به گفته وی، استفاده از چنین فناوریهایی میتواند موجب افزایش بهرهوری، کاهش خطاهای انسانی و بهبود مدیریت فرآیندهای تولیدی شود.
چالشهای تولید در شرایط اقتصادی فعلی
بنیانگذار این شرکت با اشاره به چالشهای موجود در مسیر تولید اظهار کرد: بدون تردید شرایط اقتصادی فعلی برای بسیاری از تولیدکنندگان دشوار است.
وی افزود: بااینحال، یکی از مهمترین مشکلاتی که فعالان حوزه تولید با آن مواجه هستند، بیثباتی در سیاستها و مقررات اقتصادی است.
او توضیح داد: تغییرات مکرر در دستورالعملها، بخشنامهها و قوانین باعث میشود برنامهریزی بلندمدت برای تولیدکنندگان دشوار شود.
وی ادامه داد: بهعنوانمثال، محصولی که پیشازاین با هزینهای کمتر از یک دلار تولید میشد، امروز با هزینهای در حدود سه دلار تولید میشود، درحالیکه نرخ ارز چنین افزایشی نداشته است.
نگاه انتقادی به سیاستهای حمایتی
زند وکیلی با اشاره به موضوع تسهیلات بانکی گفت: در بسیاری از موارد تصور میشود که اعطای تسهیلات بانکی بهتنهایی میتواند مشکلات تولید را حل کند.
وی افزود: درحالیکه وقتی تسهیلات با نرخ سود ۱۸ تا ۲۳ درصد در اختیار شرکتها قرار میگیرد، در عمل میتواند به یک تعهد مالی سنگین تبدیل شود.
او تأکید کرد: آنچه تولیدکنندگان بیش از هر چیز به آن نیاز دارند، ثبات در سیاستگذاری اقتصادی و اعتماد به فعالان حوزه فناوری است.
نقش پارک علم و فناوری در رشد شرکتهای فناور
وی در بخش دیگری از سخنان خود به نقش پارک علم و فناوری البرز جهاددانشگاهی در شکلگیری و رشد شرکت اشاره کرد و گفت: در ابتدای مسیر حتی فضای کاری مناسبی در اختیار نداشتیم.
او افزود: پارک علم و فناوری البرز جهاددانشگاهی فضایی برای استقرار شرکت فراهم کرد که همین موضوع امکان آغاز فعالیتهای تحقیقاتی و تولیدی را فراهم ساخت.
زند وکیلی ادامه داد: علاوه بر تأمین فضا، خدمات آموزشی، مشاورهای و شبکهسازی که از سوی پارک ارائه شد نیز در توسعه فعالیتهای شرکت نقش قابلتوجهی داشت.
آنچه یک تجربه دانشبنیان نشان میدهد
روایت شکلگیری و رشد شرکتهایی مانند «سبز شیمی کیمیاگران زند» نشان میدهد که مسیر توسعه فناوری در کشور بیش از هر چیز به اراده، دانش فنی و شکلگیری یک زیستبوم حمایتی کارآمد وابسته است. ایدههایی که گاهی در یک فضای کوچک آزمایشگاهی و با سرمایهای محدود شکل میگیرند، در صورت برخورداری از زیرساختهای حمایتی و ارتباط مؤثر با صنعت میتوانند به محصولات صنعتی قابلرقابت تبدیل شوند.
در چنین شرایطی، تقویت حلقه تجاریسازی فناوری اهمیت ویژهای پیدا میکند؛ حلقهای که میتواند فاصله میان دانشگاه، صنعت و بازار را کاهش دهد و دانش تولیدشده در مراکز علمی را به ارزش اقتصادی و اشتغال تخصصی تبدیل کند.
تجربه این شرکت دانشبنیان نشان میدهد که حتی در شرایط اقتصادی پیچیده نیز میتوان با تکیه بر توان علمی جوانان، توسعه تحقیق و توسعه و استفاده از ظرفیت نهادهای حمایتی، مسیر تبدیل دانش به محصول را هموار کرد.
مسیر توسعه اقتصاد دانشبنیان در ایران بدون تردید مسیری تدریجی و همراه با چالش است؛ اما تجربههای موفقی از این دست نشان میدهد که آینده صنعت و تولید کشور بیش از هر زمان دیگری به توان فناوریهای بومی و شرکتهای دانشبنیان گره خورده است؛ شرکتهایی که میتوانند دانش را از دل آزمایشگاهها به خط تولید و از آنجا به بازارهای داخلی و حتی جهانی برسانند.
انتهای پیام
نظر شما :